Przemoc w Rodzinie

Spis treści
Przemoc w Rodzinie
1
2
Wszystkie strony

Przemoc w rodzinie - definicja

 

„Pomysłowość ludzka w zakresie krzywdzenia drugiego człowieka wydaje się nie mieć granic […]. Rozciąga się od <<niewinnej>> kpiny po wyrafinowane niszczenie poczucia własnej wartości, od <<nieszkodliwego>> poszturchiwania po bestialskie morderstwo, od zapomnienia po świadome uniemożliwienie zaspokojenia podstawowych życiowych potrzeb”. I. Pospiszyl, „Przemoc w rodzinie”, s. 93

 

I. Definicja Przemoc w Rodzinie

Pojęcie przemocy w rodzinie definiuje art. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, który określa to zjawisko jako: jednorazowe lub powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.

Przemoc jest działaniem zamierzonym, wykorzystującym przewagę sił (fizycznej, materialnej, psychicznej i innych), przemoc narusza prawa i dobra osobiste osób, powoduje cierpienie i szkody. Przemoc domowa wykorzystuje stosunek zależności ofiary i sprawcy, do przemocy dochodzi w rodzinie czyli w środowisku, które z definicji powinno być bezpieczne, a sprawca to zazwyczaj osoba najbliższa.

 

II. Formy przemocy w rodzinie

1.         Przemoc fizyczna- należy pamiętać, że utożsamianie przemocy fizycznej jedynie ze śladami na ciele ofiary nie wyczerpuje jej znaczenia, bowiem nie każde użycie siły fizycznej pozostawia ślad. Równie dobrze ofiarą przemocy fizycznej może być osoba z wyraźnymi zasinieniami oraz ta, która nie nosi na sobie takich śladów.

2.         Przemoc psychiczna- to systemem działań, które są ukierunkowane na zniszczenie pozytywnego obrazu ofiary, ma na celu podporządkowanie ofiary, zdobycie nad nią kontroli. Przemoc psychiczna objawia się m.in. poprzez: izolację, wyzwiska, ośmieszanie, groźby, kontrolowanie, ograniczanie kontaktów, krytykowanie, poniżanie, demoralizację, ciągłe niepokoje, obrażanie, straszenie, szantażowanie, krzyczenie, oczernianie itp. W zakres pojęcia „przemoc psychiczna” wchodzi również przemoc symboliczna, która objawia się m.in. poprzez: niszczenie/uszkodzenie mienia, zabór/przywłaszczenie mienia, wywołanie krzywdy zwierzęcia z intencją spowodowania cierpienia osoby emocjonalnie z nim związanej itp.

3.         Wykorzystywanie seksualne- w świadomości społecznej dominuje przekonanie, że ofiarami przemocy seksualnej są jedynie kobiety, a samo pojęcie gwałtu wyrzuca się poza rodzinę, nie jest to prawdą. Ofiarami przemocy seksualnej mogą stać zarówno kobiety jak i mężczyźni, a gwałt może mieć miejsce między małżonkami. Przemoc seksualna nie zawsze przybiera tak skrajną formę jaką jest gwałt, czasem jest to np. wymuszanie noszenia osobliwej odzieży, czynienie specyficznych obelg lub krytyka zachowań seksualnych. W takich sytuacjach ofiara nie zawsze jest w stanie obiektywnie ocenić sytuację, a tym samym adekwatnie zareagować.   

4.         Przemoc ekonomiczna- ta forma przemocy występuje gdy dochodzi do zmuszania ofiary aby ta pozostawała w stanie zależności ekonomicznej od sprawcy. Dokonuje się to m.in. poprzez zakazywanie lub utrudnianie podjęcia pracy, zabieranie pieniędzy, pozbawienie kontroli nad sposobem wydatkowania zasobów finansowych. Przemocą ekonomiczną jest również kradzież lub zaciąganie kredytów na wspólny rachunek bez zgody lub wiedzy współmałżonka/ partnera. Do tej formy przemocy należy również zaliczyć nie łożenie na utrzymanie oraz zakazywanie korzystania z pomieszczeń, np. kuchni i łazienki.

5.         Zaniedbanie- specyfika tej formy przemocy polega na tym, że nie ma w niej działania, ma ona charakter negatywny, czyli to czego opiekunowie osoby zależnej nie robią, a powinni. Zaniedbanie występuje w różnych sferach życia, może ono dotyczyć sfery socjalno- bytowej, emocjonalnej czy edukacyjnej. Typologię zaniedbania opisuje A.P. Giardino, który wymienia następujące jego rodzaje:

(1)       w sferze fizycznej:

a. brak zabezpieczenia podstawowych potrzeb fizycznych, np. posiłku, odzieży czy schronienia,

b. zaniedbania z zakresu higieny osobistej,

c. brak opieki medycznej lub jej opóźnienie,

(2)       z zakresu opieki:

a.         pozostawienie osoby zależnej bez opieki,

b.        zaniechanie sprawowania opieki, która przejawia się poprzez:

- częste przenoszenie dziecka z jednego miejsca do drugiego,

- częste pozostawianie dziecka pod opieką innych osób na okres dłuższy niż kilka dni,

c.       narażenie na niebezpieczeństwo, np. niezwracanie uwagi na zagrożenia dziecka będące w jego otoczeniu (ostre przedmioty, gotująca się woda itd.)

(3)       zaniedbanie emocjonalne- zazwyczaj dotyczy relacji z dzieckiem, objawia się m.in. poprzez: nieokazywanie mu uczuć, uwagi, wsparcia, a także nadopiekuńczość, która prowadzi do jego niedojrzałości i uzależnienia emocjonalnego, stawianie nieadekwatnych do wieku i rozwoju wymagań, akty przemocy domowej w obecności dziecka, zezwalanie dziecku lub zachęcanie go do spożywania alkoholu lub zażywania narkotyków, zezwalanie dziecku lub zachęcanie go do zachowań społecznie nagannych,

(4)       zaniedbania edukacyjne:

a.         akceptacja wagarów dziecka, powodowanie absencji dziecka w szkole poprzez zlecanie mu pracy, opieki nad rodzeństwem itd.,

b.         niezrealizowanie obowiązku zapisania dziecka do szkoły.

c.         brak podejmowania działań w związku ze zdiagnozowaniem u dziecka specjalnych potrzeb edukacyjnych, co skutkuje pogłębieniem się trudności dziecka.

 

III Cykl przemocy w rodzinie

Przemoc w rodzinie jest procesem, ma ona swoją dynamikę, składa się z faz, które następując po sobie tworzą cykl przemocy, co zostało wykazane w badaniach Leonor E. Walker. Wyodrębnia się trzy fazy: faza narastania napięcia, faza ostrej przemocy oraz faza miodowego miesiąca.

1. Faza narastania napięcia: tu pojawia się wzrost napięcia, może też dochodzić do mniejszych aktów przemocy. W tej fazie sprawca staje się poddenerwowany, obraża ofiarę, poniża ją, wszczyna awantury bez powodu, jest chorobliwie zazdrosny, kontroluje ofiarę. Ofiara przeczuwa nadchodzący wybuch agresji, w związku z czym stara się nie prowokować sprawcy, żyje w napięciu. W tej fazie ofiara może odczuwać bóle głowy, żołądka, bezsenność i utratę apetytu (dolegliwości psychosomatyczne). Ponadto może być pobudliwa nerwowo lub niespokojna.  Poziom napięcia powstałego w tej fazie może być nie do zniesienia dla ofiary, więc aby „mieć już to z głowy” ofiara sama prowokuje kłótnię.

2. Faza ostrej przemocy: dochodzi tu do rozładowania napięcia. Sprawca przemocy jest nieprzewidywalny, drobiazgi, na które wcześniej nie zwracał uwagi (niewyprasowana koszula czy pilot od TV leży w innym miejscu iż zwykle) stają się pretekstem do wybuchu agresji. Ofiara stara się załagodzić sytuację, przeprasza, jest miła lub po prostu biernie znosi atak, jednak nie przynosi to skutku. Po akcie przemocy ofiara odczuwa wstyd i przerażenie, jest zła i bezradna.

3. Faza miodowego miesiąca: w tej fazie sprawca zaczyna odczuwać wyrzuty sumienia, przeprasza ofiarę, obiecuje, że to się nie powtórzy, tłumaczy swoje zachowanie, okazuje skruchę, ciepło i miłość, robi prezenty, spędza z ofiarą dużo czasu, utrzymuje z nią satysfakcjonujące kontakty seksualne. Ta faza jest niebezpieczna dla ofiary gdyż pozwala jej uwierzyć w to, że przemoc już się nie powtórzy, że była jedynie incydentem. Jednak cykl przemocy będzie powtarzał się coraz częściej, a jego forma będzie coraz brutalniejsza.

 





Cmentarz Mennonitów w Markusach

Zawody Strażackie 2017